Birey mi sosyal çevre mi önemli?


İlm-i Nefs ve Modern Psikoloji Diyoloğu’nun altıncı ve son bölümü, İbn Haldun Üniversitesi Başakşehir kampüsünde gerçekleşti. İbn Haldun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Şentürk ile Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Medaim Yanık, “Birey mi, Sosyal Çevre mi?” karşılaştırmalı olarak masaya yatırdı.

İbn Haldun Üniversitesi’nin sosyal medya hesaplarından canlı olarak yayınlanan programda Prof. Şentürk, insanın toplumsal baskılardan kendini özelleştirmesinin önemli bir değer arz ettiğini, bu anlamda ilm-i nefsin tavsiyesinin takva ve sünneti esas almak olduğunu belirtti.

Prof. Medaim Yanık ise, insanın prototipi olan bir robot olmadığını, biyolojik bir varlık olduğu için her insanın özel olduğunu ve bundan dolayı da seçme özgürlüğünün bulunduğuna dikkat çekti.

İnsanın hem fiziki görüntüsü, hem iç dünyası, hem de ilişkileri itibarıyla da özgün bir varlık olduğunu vurgulayan Prof. Şentürk, “İnsan çevresindeki ilişkilere kendini kaptırırsa rüzgârın önündeki yaprak gibi sürüklenebilir. Dolayısıyla insanın ilişkilerini yönetmesi gerekir.” şeklinde konuştu.

“İnsan hem kendi başına kalabilmeli, hem de sosyal ağlarla bağ kurabilmeli”

Prof. Yanık ise, modern psikolojiye göre, insanın kendi seçimini yaptığının kabul görmesine rağmen, sosyal psikolojinin bir çıktısı olduğunun unutulmaması gerektiğini belirterek, “Herhangi bir kişiyi anlama meselesinde bunun hangi kültürel atmosfer içerisinde üretildiğine bakmak gerek. Dış faktör olarak kültürün etkisinin kullanılması modern psikolojide geliştirilmiş bir hassasiyettir.” dedi. İnsanın hem kendi başına kalabilmesi, hem de başkalarıyla sosyal bağlar kurabilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Yanık, bu iki ilkenin birlikte yürütmesinin önemli olduğunun altını çizdi.

İlm-i nefsin amacının, doğru olanı yapabilecek bir iradeyi insanlara kazandırmak olduğunu ifade eden Prof. Dr. Şentürk, “Peygamberimizin övülen özelliklerinden bir tanesi hanif olmasıydı. Kitleye uymuyor, doğru neyse onu yapıyor. Bunun yapılabilmesi için güçlü bir irade lazım. İlm-i nefsin amacı, doğru olanı yapabilecek bir iradeyi insanlara kazandırmak.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Recep Şentürk ve Prof. Dr. Medaim Yanık, 6 hafta boyunca devam eden ve mukayeseli insan ontolojisi ve psikolojisinin işlendiği “İlm-i Nefs ve Modern Psikoloji Diyaloğu”nun son bölümünde program dizisi hakkında değerlendirmelerde bulundular.

İlm-i Nefs ve Modern PsikolojiMedaim YanıkRecep Şentürk

Yıldız (*) işareti olan alanlar zorunludur